Makarnayla ilgili şehir efsanelerine son

Efsane 1: Makarna şişmanlatır!

Günlük hareketleriniz ile harcadığınız kaloriden daha fazlasını yiyecekler ve içeceklerden aldığınızda kilo almaya başlarsınız. Bu kalorinin hangi besinden geldiği önemli değildir. Bu nedenle tek bir besinin şişmanlatıcı veya zayıflatıcı özelliğinden bahsedemeyiz. Günlük tükettiğiniz toplam besin miktarı ve çeşidi önemlidir. Ayrıca bir porsiyon makarna yaklaşık 200-250 kalori arasındadır. Bu da günlük toplam tüketmeniz gereken kalorinin yaklaşık %10’udur.

Efsane 2: Hiç karbonhidrat tüketmemek sağlıklıdır!

Karbonhidratlar, insan vücudu için temel enerji kaynağıdır. Günlük yiyecek ve içeceklerle gelen kalorinin %55-60’ı karbonhidratlardan sağlanmalıdır. Makarna, kan şekerini dengeli yükseltip düşüren kompleks karbonhidratlar adını verdiğimiz, sindirim süresi uzun olan bir karbonhidrat kaynağıdır. Bu nedenle yeterli ve dengeli bir beslenme programının içerisinde yer alması gereken sağlıklı bir yiyecektir.

Efsane 3: Makarna lezzetlidir ancak hiçbir besin değeri yoktur!

Makarna iyi bir enerji kaynağı olması dışında birçok besin öğesi açısından zengin bir kaynaktır. B12 dışındaki B vitaminlerinin zengin kaynağıdır. Ayrıca selenyum ve manganez gibi birçok mineral içerir.

Efsane 4: Makarna lif almak için yeterli bir kaynak değildir!

Klasik makarna, bir porsiyonu başına yaklaşık 2 gram lif içerir. Tam buğday makarnası ise klasik makarnaya göre daha fazla lif içerir.

Efsane 5: Makarna hızlı acıktırır!

Kan şekerini hızlı yükseltip hızlı düşüren yani glisemik indeksi yüksek besinler, hızlı acıktırır. Makarna, sindirim süresi şekere göre daha uzun süren kompleks karbonhidrat yapıdadır, bu nedenle de glisemik indeksi şekere göre düşüktür. Yani hızlı acıktırmaz.

MAKARNANIN BESLENMEDE YERİ VE ÖNEMİ

2010 yılında Brezilya’da yapılan bilimsel kongrenin sonuçlarına göre hazırlanan 8 maddelik, makarnanın sağlıklı bir öğün olduğunu vurgulayan “Bilimsel Konsensus” şöyledir:

  • 1)  Yapılan bilimsel araştırma sonuçlarına göre, toplam beslenme alışkanlıkları ve besin tüketimi, tek bir besinden ve besin öğesinden daha önemlidir.
  • 2) Makarna, birçok ülkenin geleneksel beslenme alışkanlıklarında yer alan bir besindir. Bilimsel olarak sağlığa olan olumlu etkileri kanıtlanmış olan Akdeniz beslenme alışkanlıkları da buna dâhildir. Geleneksel beslenme alışkanlıklarının, günümüz Batı diyet alışkanlıklarına göre daha sağlıklı olduğu bilinmektedir.
  • 3) Birçok bilimsel çalışma, obezitenin yaygınlaşmasının temel sebebinin karbonhidrat olmadığı, harcanandan daha fazla kalori alımı olduğunu kanıtlamıştır. Sağlıklı bir zayıflama diyetinin içerisinde karbonhidrat, protein ve yağın var olması gerekir. Ayrıca, bu makrobesin öğelerinin beslenme programında bir denge içerisinde yer alması, kişinin ömür boyu sağlıklı bir beslenme alışkanlığını sürdürmesi anlamına gelir. Yapılan bilimsel çalışmalar, düşük karbonhidratlı diyetlerin uzun süre sürdürülmesinin sağlık açısından olumsuz sonuçlar doğurabileceğini göstermiştir.
  • 4) Dünya’da obezite ve diyabetin giderek arttığı düşünülürse, makarna ve diğer düşük glisemik indeksli karbonhidrat kaynaklarının kan şekeri dengesi ve kilo yönetimindeki önemi aşikârdır. Glisemik indeks, besinlerin sağlığa olan etkilerini ortaya koyan önemli faktörlerden biridir.
  • 5) Makarna, birçok toplum için satın alınabilir sağlıklı bir besin seçeneğidir. Makarnanın kolay ulaşılan bir yiyecek olması, sağlıklı besinlerin çok pahalı olduğu algısını yıkmak için bir fırsattır.
  • 6) Makarna; sebzeler, kurubaklagiller gibi sağlıklı fakat tüketimi genelde yetersiz olan yiyeceklerin tüketimini arttırmaya yardımcı olabilir.
  • 7) Makarna, birçok ulusal/bölgesel mevsimsel yiyeceklerle kolayca adapte edilebilen bir yiyecek olduğundan ötürü tüm toplumların beslenme alışkanlıklarında kolayca yer alabilir.
  • 8) Sağlık profesyonelleri, çeşitli ve dengeli makarna öğünlerini sağlıklı beslenme önerilerine dâhil edebilir.

(Oldways ve Uluslar arası Makarna Organizasyonu’nun 2010 senesinde Brezilya’da düzenlediği bilimsel konferansın sonuçlarının özetidir.)